Bu başlık biraz indirgemeci ve basit gibi dursa da hem tarihin, hem de hayatın insanlar için işleyişinin çarpıcı ve vurucu bir özeti gibi geliyor bana. Başlıkta geçen bu ifadeyi Sopranos dizisindeki Antonio Soprano’dan aldım. Antonio Soprano, Sopranos dizisinin 3. veya 4. sezonunda işlerin iyi gitmediği bir zamanda devlet tarafından gizlice izlemeye ve dinlemeye alınırken söylemiştir. Bir mafya ailesinin lideri olarak kendi altındaki yönetici ekibi toplayıp onları bir güzel azarlamıştır. Bunun nedeni ise yukarıya aktarılan parada yaşanan azalma ve sorunların ucunun, en azından belli bir kısmının Antonio Soprano ve amcası Junior Soprano’ya dokunmasıdır. Peki kriz nedir? Kriz görecelidir. Bir işçi için…
Yazar: Abdulkadir TEPEBAŞI
Attack on Titan (Shingeki no Kyojin) eseri Paradis adasında Rose, Maria ve Sina isimli 3 tane sur arasında yaşayan ve kendilerinden başka insanların kalmadığına inanan ve Eldia soyundan türeyen bir toplumun devlerle mücadelesini konu almaktadır.Varoluş temasına değinmeden evvel bu eserin bize sunduğu şeylere bakmakta fayda vardır. Bu da bu eserle ve bu eser içinde geçen Eren Yeager, Zeke Yeager ve Erwin Smith’in varoluşa yönelik tepki ve görüşleri ile ilgili daha doğru tespitlerin çıkarılmasına ortam hazırlayacaktır. En dışarıda kalan surun adı Maria iken en içeride kalan surun adı ise Sina’dır. Yani ortada kalan surun adı ise Rose idir. Maria ile Rose…
Yedinci Mühür isimli film 1957 yılında İngmar Bergman tarafından yönetilen İsveç yapımı bir filmdir. Film içerisinde ölüm ve kıyamet gibi kavramlardan sıklıkla bahsedilmektedir. Filmin başında ve sonunda İncil’de geçen, 7 melek ve 7 borazan ile ilgili vahiyler okunmaktadır. Özellikle 7 meleğin üflediği 7 borazan ile ilgili kısımlar kıyameti andırmaktadır. 6) Yedi melek ellerindeki yedi borazanı çalmaya hazırlandı. 7) Birinci melek borazanını çaldı. Kanla karışık dolu ve ateş oluştu, yeryüzüne yağdı. Yerin üçte biri, ağaçların üçte biri ve bütün yeşil otlar yandı. 8) İkinci melek borazanını çaldı. Alev alev yanan, dağ gibi büyük bir kütle denize atıldı. Denizin üçte biri…
Siyaset nedir? Siyaset kavramı ne anlama geldiğiyle ilgili olarak mutabakatın sağlanmasının en zor olduğu kavramlardan birisidir. Üstelik zamandan zamana, mekandan mekana, görüşten görüşe, disiplinden disipline veya alandan alana göre farklı şekillerde ifade edilebilmektedir. Siyaset kavramının anlamının mekandan mekana değişimine örnek verilecek olursa Antik Yunan döneminde kullanılan politika ifadesi Aristoteles, Platon gibi yazarlara göre polisin idaresini ilgilendiren işler, eylemler olarak algılanırdı. Politika polis kökünden türer. Polis ise kent devleti demektir. Antik Yunan’da 100’lerce kent devleti yani polis bulunurdu. Siyaset kavramı Arapça veya Farsça kökenli bir sözcüktür. Seyislikten türer. Seyis at bakıcısı veya terbiyecisi olarak ifade edilebilir. Hükümdar deyimi yerindeyse adil, erdemli,…
Danton filmi 1983 yılında Batı Almanya, Fransa ve Polonya’da çekilen, Andrez Wajda’nın yönetmenliğini yaptığı, Jean Claude Carriere ve Jacek Gasiorowski’nin senaristliğini yaptığı Gerard Depardieu’nun Danton’u, Wojciech Pszoniak’ın Robespierre’i canlandırdığı tarihi dram türünde bir filmdir. Polonyalı ödüllü yönetmen ve ayrıca senatör olan Wajda, edebi eserlere de bağlı kalarak tarihi olayları insanların deneyimleriyle anlatan biri olarak bu filmi Polonya’daki sıkıyönetimle karşılaştırmak ve bunun kötülüğünü anlatmak için çekmiş olabilir. Depardieu ise 6 çocuklu bir ailenin 3. Çocuğudur. Babası metal işçisidir. Çocukluğunda konuşma bozukluğu yaşayan Depardieu kamera arkasında da geçmişi olan biri olarak zamanla ünlenmiştir. Filmin Konusu ve ÖzetiFransa Kralı 14. Louis’nin giyotinle öldürülmesinden…
Doğu ve Batı kavramlarının oluşumu, sadece coğrafi değil aynı zamanda siyasi bir anlamının bulunması bile bir şeylere işaret etmektedir. Örnek olarak Dünya haritasının dizaynı bile siyasidir. Türkiye’ de kullanılan dünya haritasında Avrupa ve Türkiye dünya haritasının ortasında, Asya ve Amerika kıtalarının arasında iken ABD’de kullanılan bir dünya haritasında ABD haritanın merkezinde, ortasında, Asya ve Avrupa kıtalarının arasında kalmaktadır. Başka bir örnek olarak Afrika, dünya haritasında kendi boyutundan oldukça küçük gösterilmektedir. Günümüzde hazırlanan birçok dünya haritasında Mercator projeksiyonu kullanılmaktadır ve bu yöntemde enlem kutuplara yaklaştıkça ölçek katlanarak büyümektedir. Başka bir örnek düşünülecek olursa Avrupa merkezli bir dünya haritasında bile Senegal,…
Devletin hiç şüphesiz tek bir tanımı bulunmamaktadır. Zamana ve mekana göre insanlarda devletin çağrıştırdığı anlam değişmektedir. Devlet mefhumu uluslararası hukukçular ve hukuk felsefecileri için ayrı bir anlam, siyaset felsefecileri için ayrı bir anlam, sosyal bilimciler için ayrı bir anlam, siyasetçiler için ayrı bir anlam ifade etmektedir. Bu kavram kimi zaman siyasetle, kimi zaman da –özellikle 19. yüzyılda- hukukla özdeşleştirilebilen bir kavramdır. Öyle ki siyaset denince akla devlet ve iktidar, devlet denince de akla siyaset ve hukuk gelebilmektedir. Devlet kelimesi farklı dillerde farklı etimolojik kökenlere, dolayısıyla farklı algılanma biçimlerine de sahiptir. Bir kavramın etimolojik kökenlerine bakmak o kavramla ilgili…
A. Popülizm Kavramının Tanımlanması Popülizm kavramı günümüzde sıklıkla karşılaşılan, duyulan bir kavram haline gelmiştir ve olumsuz bir anlamda kullanılmaktadır. Yani popülizm kavramı insanlarda olumsuz bir şekilde çağrışım yapmaktadır. Ancak bu kavramın nasıl tanımlanacağı konusunda bir görüş birliği sağlanamamaktadır. Ayrıca popülizm Türkçeye halkçılık olarak çevrildiği için Türkçede de bu kavramla ilgili bir anlam karmaşası bulunmaktadır (Baykan, 2017: 157). Bu kavrama yönelik farklı yaklaşımlar ve tanımlamalar bulunmaktadır. Köylücülük (Ionescu, 1969: 97), halk iradesi savunuculuğu (Saul, 1969: 123), birleştiricilik (Saul, 1969: 143), ideoloji (MacRae, 1969: 153), sendrom (Wiles, 1969: 166) olarak popülizmi inceleyen yaklaşımlar bulunmaktadır. Bu kadar farklılığın bulunmasının nedeni ise zamansal ve…
Vergi kelimesi vermek kavramından türeyen bir kelime olmakla beraber düzenli olarak bir şeylerin verilmesini ifade eder. Bu sürekliliğin nedeni ise bir yükümlülük olmasıdır. Tabi burada veren taraf, verilen şey ve alan taraf vardır. Vergiyi kimin verdiği ve kimin topladığı aslında toplum içerisinde kimin yönetici ve kimin yönetilen olduğunu gösteren en somut göstergelerden biridir. Eskiden Vergi verenler tebaa iken şimdi vatandaş olarak adlandırılmaktadır. Vergi ödemek ve askerlik yapmak vatandaşlık görevleri arasında konumlandırılmıştır ve devlet ile vatandaş arasındaki ilişkinin en basit, en görünen, en temel, en somut çıktılarından biridir. Ki bu durum vatandaş ve devlet arasındaki ilişkilerini düzenlemek adına hazırlanan Tanzimat Fermanı’nda…
A. Belgeci Siyasi Tarih Yazımına Yönelik Eleştiriler ve Belgeci Tarih Yazımı Tarih yazımı uzun zaman “büyük adamlar”ın hayatı ve onlarla ilgili belgelerden ibaret olmuş ve bu da oldukça objektif, nesnel karşılanmıştır. Fransa’da Annales (Hititlerde de anallar veya günlükler olarak geçen şey) okulu ve birtakım post modern tarihçiler 18. yüzyılda Almanya’da yaşayan Leopold von Ranke isimli ünlü siyasi tarihçiyi de Bertolt Brecht’in yazdığı “Okumuş Bir İşçi Soruyor” isimli şiirdeki gibi eleştirmiştir. Büyük adamların hayatını ve savaşların sonuçlarını belgelerle anlatmaktan ibaret olan siyasi tarihi, tam da o belgeci siyasi tarihçilerin eleştirilerini kullanarak eleştirmişlerdi. Yalnızca “büyük adamlar”ın hayatlarına odaklanan siyasi tarihçiler her ne…
A. Teoride Kent “Kent özgürleştirir.” Sözü Ortaçağ Avrupası’na ait Almanca bir sözdür. Aslında kentten ziyade kent havasından bahsedilmektedir. Cümlenin uzun hali ise “Kent havası 1 yıl ve 1 gün sonra özgürleştirir.” şeklindedir. Burada o dönem kast edilen şey serflerin kırsal alandan kopup kentlere gelmesi halinde yaşayacakları senaryodur (Altun, 2019.). Bu ifade –pek uygun olmasa da- bağlamından koparılıp değerlendirilmeye çalışılırsa önce kentin ne demek olduğu sorgulanmalıdır. Kent kavramı Yunanca’da politika kavramının kökünü oluşturan polis kavramına çevrilebilir. Siyaset Aristoteles’e göre polisin idari işleri olarak algılanabilir. Siyaset de Aristoteles’e göre köyde, doğa ile karışık alanda değil kentte yapılır ve kentte gelişir. Tarihsel ilerleme…
Filmin adının Roma olması her ne kadar izleyicilerde başlangıçta Roma İmparatorluğu veya İtalya ile ilgili bir tahayyül kurdursa da filmde aslında 1971 yılında Meksika’da geçen siyasi olaylarla beraber Meksika’nın toplumsal yapısı ve aile yapısı ile ilgili birtakım şeyler sunmaktadır. Özellikle kadınların hem kendi arasında, hem de erkeklerle olan ilişkileri gözler önüne serilmektedir. A. Filmin Arka Planı, Filmin Ele Aldığı Dönem İçerisinde Dünyada Bağlam Filme geçmeden evvel 1971 öncesinde Meksika’da ve Latin Amerika’da, hatta dünyada neler olduğuna bakmakta fayda vardır. 2. Dünya Savaşı sonrasında Soğuk Savaş ve bağımsızlık mücadeleleri, dekolonizasyon süreçleri başlamıştır. Latin Amerika’yı arka bahçesi olarak gören ABD, Joe…