Sevgili okurlar bu hafta size tanıtmak için seçtiğimiz kitap Fakir Baykurt’tan Eşekli Kütüphaneci.
Öncelikle kitabın konusundan kısaca bahsetmek isterim. Kitabımız, nenesi ve dedesi Ürgüp’te yaşayan fakat mübadele sebebiyle Yunanistan’a göç eden Dimitrios Katsikas’ın Ürgüp’ü ziyaret etmesiyle başlar. Bu ziyarette Baba lakaplı Aziz Güzelgöz ile tanışan Dimitrios, sonrasında kitabın ana karakteri ve Aziz Güzelgöz’ün babası olan Mustafa Güzelgöz yani namı değer “Eşekli Kütüphaneci” ile tanışır. Birbirlerine dost oldukları ve hayat hikayelerini anlattıkları bu yolculukta tabii ki biz okurlar için çok çok özel bir kitaba dönüşüyor Fakir Baykurt tarafından.
Peki kimdir bu Eşekli Kütüphaneci? Mustafa Güzelgöz gerçekte de yaşamış birisidir. Ürgüp’te kütüphaneci olarak görev yapsa da sadece kütüphanecilik ile sınırlı kalmamıştır. Yaşadığı bölgedeki halkı aydınlatmak için özel hazırlattığı sandıkları, eşeklerin sırtlarına koyup köy köy gezmiştir. Kitapları çoğaltmak için her yolu denemiş herkes okusun vatanımın insanları cahil kalmasın diye her şeye yetişmeye çalışmıştır. Tabii bu yolda önünde engeller çıksa da yılmadan çalışmıştır. Bu emekleri karşılıksız kalmamıştır. Bu hizmetleri karşılığında 1963 yılında Amerikan Barış Gönüllüleri Derneği’nin İnsanlığa Hizmet Ödülü’nü bizzat ABD Başkanı John F. Kennedy’den almıştır.
Beni bu kitapta en çok etkileyen Mustafa Güzelgöz’ün asla pes etmemesi, görevini layıkıyla yerine getirebilmek için herkesle mücadele etmesi oldu. Yurdumuz insanını bağrına basan bir karakterdi Mustafa Güzelgöz ve kitapları köylülere okutmak için çok çabaladı. Eşekli Kütüphaneci’nin yorulduğu anlarda yaptığı işlere bakıp yoluna devam etmesi kitapta o kadar güzel anlatılmıştı ki okurken siz de o çaresizliği hissediyordunuz.
Fakir Baykurt bu romanında Anadolu insanını çok güzel resmetmiş. Edebiyatta toplumcu gerçekçi yazarlar seviyorsanız kesinlikle okumanız gerektiğini düşündüğüm bir kitap. Kitabı bitirdikten sonra kesinlikle bakış açınız değişecek.
Kitap yorumumu son bir cümleyle noktalamak istiyorum. Anadolu insanı da toprak gibidir; toprak suya muhtaçtır kuraklaşmamak için, halk kitaba muhtaçtır geride kalmamak için.
Satiye Esra Teker
