Hayatımın son altı ayını, dünyanın refah düzeyi en yüksek ülkeleri arasında yer alan Kuzey Avrupa’da geçirdim. Ekonomi, sağlık, çevrecilik, hayvan hakları ve şiddetin %1 in altında olmasıyla bilinen bu ülkeleri deneyimleme fırsatım oldu.
Başlayabileceğim en güzel nokta: güven içinde yaşadığımı hissetmek oldu evet. Ama biraz daha derinleşirsek aslında bu ülkelerin çok da olmak istedikleri rolü başaramadıklarını gözlemledim. Bize sunulan örneklerde Finlandiya gözümde öyle bir hal almış ki, belki de basit şeyleri taktım ama gelin sizinle de paylaşayım.
Öncelikli olarak hala sindiremediğim bir şey: hayvan haklarına bu kadar saygı duyan bir ülkede dört ya da beş insandan birinin sahiplendiği(?) köpeğin laboratuvar köpek cinsi olması… Sokaklarında bizimkiler gibi kediler ve köpekler yok, evet. Ancak bunun bilincinde olarak veya olmayarak doğal haline uygun olmayan türde köpekleri sürekli sahiplenmeleri var olan arz ve talebi oldukça arttırıyor.
İkinci olarak yine aynı konuda Estonya’dan bir örnek vereceğim. Burada “Kedi Kafe” leri var. Evet, yanlış duymadınız. Kedileri sevmek veya bu kafede kedilerle oturabilmek için girişte 15 euro kadar bir ücret ödüyorsunuz. Kapitalizme tekrar hoşgeldiniz. Hayvanlar? Eh, unutun.
Üçüncü olarak buraya ilk geldiğimde ulaşımın ücretsiz olmasının biraz eski sovyet rejiminin kalıntısı olduğunu düşünüyordum ama sonradan sosyal demokrat anlayışlarını göstermek ve halkın refahı adına olduğunu söylediler. E haliyle bu durumu kabullenmiş ve takdir etmiş durumdayken yaşadığım bir şey aklımı epey karıştırdı.
Helsinki’den bindiğimiz feribotta yanınızda “yemek, sandviç” le içeri girmeniz yasaktı. Belki temizlik veya başka bilmediğimiz bir şeydendir diye düşünmüştüm ama sonra gördük ki, içeride sayısız restoran ve büfe olması bir kez daha kapitalizmi önümüze sürdü.
Sanırım aklımda en çok kalanlar bunlar oldu. Özellikle hala düşündükçe ağzımın biraz açık kaldığı da doğrudur. İstanbul’da bir kedi kafede oturuyor diye para ödediğimiz bir dünyada halk olarak tepkimizi düşünemiyorum.
Sonuç batılaştıran bazen de biziz ,evet. Hayvanlarla iç içe yaşayabilen, birbirinin arkasını kollayan bir millet olarak bu ülkelerde bizim de güzel örnekler olarak verildiğimizi konuşmak istedim. Şimdilik bu kadar!
