Sevgili okur, dil bir milletin hafızasıdır.
Nereye gidiyor bizim dilimiz?
Atalarımızın binlerce yıllık birikimini, duygularını, düşünce inceliklerini taşıyan en kıymetli mirasıdır. Ama son yıllarda Türkçenin adeta erozyona uğradığını, günden güne inceldiğini, yozlaştığını üzülerek gözlemliyoruz.
Bu, sadece “birkaç yabancı kelime” meselesi değil; bir medeniyet kaybıdır.Sosyal medya, özellikle de kısa video platformları, dilimizi en büyük tehdide dönüştürdü. “Like” almak için, “trend” olmak için, “içerik” üretmek adına cümlelerimizi kırpıyor, gramerimizi katlediyoruz. “Okey”, “tamam”, “anladım” yerine “okk”, “tm”, “anldm” yazıyoruz. “Ne yapıyorsun?” sorusuna “napyosun kral” diye cevap veriyoruz.
Bir zamanlar “Efendim?”, “Buyurun?”, “Rica ederim” gibi zarif ifadeler varken, şimdi her yerde “napim”, “kanka”, “bro”, “selam kral” furyası var.En vahimi, Türkçenin kendi zengin kelime hazinesini terk edip İngilizceye teslim olması. “Trend” diyoruz, “challenge” diyoruz, “content” diyoruz, “story” diyoruz.
Halbuki bunların hepsinin güzel Türkçeleri var: eğilim, meydan okuma, muhteva/içerik, hikâye. Ama gençlerimiz bunları bilmiyor bile. Üniversite öğrencisi “feedback” istiyor, “update” bekliyor, “brainstorm” yapıyor. Kendi dilimizde “geri bildirim”, “güncelleme”, “fikir fırtınası” varken neden bu kadar kolay teslim oluyoruz?
Televizyon ve diziler de cabası. Sunucular “maalesef” yerine “ne yazık ki” demeyi unuttu. “Maalesef”i o kadar çok duyuyoruz ki, artık olumsuz bir şey söylerken bile “maalesef” demeye başladık.
Reklamlarda, haber bültenlerinde, hatta resmi kurumlarda bile “know-how”, “benchmark”, “deadline”, “briefing” gibi kelimeler kol geziyor. Türkçe, sanki yetersizmiş gibi davranılıyor.Dil bozulması sadece kelime meselesi de değil. Cümle yapımız dağılıyor. Uzun, anlamlı, ritimli cümleler yerini kısa, kesik, duygusuz ifadelere bırakıyor. “Bence” diye başlayan her cümle, aslında düşünce tembelliğinin ilanı oluyor. Derinlik kayboluyor, incelik kayboluyor. “Estağfurullah”, “maşallah”, “eyvallah” gibi kültürümüzün derinliğini taşıyan kelimeler bile ironiye, dalgaya dönüşüyor.
Peki ne yapmalıyız?
Her şeyden önce farkındalık. Dilimizi sevmek, onu korumak bir vatan görevi olmalı. Anne-babalar çocuklarıyla daha düzgün Türkçe konuşmalı. Öğretmenler sınıfta bu konunun üzerinde durmalı. Yazarlar, gazeteciler, sanatçılar örnek olmalı. Özellikle gençler, kendi dillerinin güzelliğini keşfetmeli. Çünkü Türkçe, “güzel” kelimesiyle bitmiyor; “latif”, “hoş”, “zarif”, “muhteşem”, “büyüleyici”, “fevkalade”, “harikulade” gibi zengin alternatifleri olan bir dil.Türkçe, sadece iletişim aracı değil; aynı zamanda düşünme biçimimizdir. Dilimiz ne kadar zayıflarsa, düşünce ufkumuz da o kadar daralır.
Bir milletin dili ölürse, o millet yavaş yavaş kendi benliğini de kaybeder.Dilimizi kirletmeyelim. Onu zenginleştirelim, koruyalım ve gelecek nesillere gururla aktaralım. Çünkü Türkçemiz, bizim en büyük servetimizdir.
Ne dersiniz, hâlâ vaktimiz var mı?
