Ben kişisel tarihimde belgesel izlemeye çok yakın bir zamanda başladım diyebilirim. Son bir yılda filmden daha çok belgesel izliyorum. Bunun iki sebebi var. Biri film izlerken ki kadar kendinizi kaptırmak ve dikkat kesilmek zorunda hissetmiyorsunuz (en azından daha ‘hafif’ konulu olanlarda) diğeri ise izlerken çok şey öğreniyor ve diğer birçok şeyin farkına varıyor olmanız. Bugün size son zamanlarda beni izlerken adeta çarpmış olan belgesellerden bahsetmek istiyorum.
EV KARADIR (The House is Black, 1962)
İranlı şair Füruğ Ferruhzad ‘dan kelimenin tam anlamıyla şiir gibi bir film. Bir cüzzamlılar belgeseli.
Gariptir ki bana inanç ve iman kavramının sinemada ve kelimede söz bulmuş hali gibi geliyor buradaki her bir cümle.
GECE ve SİS (Night and Fog, 1956)
Soykırım gibi maalesef geçmişte kalamamış bir gerçeğin; nasıl ceset, kan, insan veya herhangi bir özne göstermeksizin sadece bir bahçe(!) etrafında gezen kamerayla zihninizden gidemeyecek gerçekliği yaratan bir film.
GREY GARDENS (1975)
Her mahallenin deli karıları olur. Sinemanın deli anne kızını izlemek isterseniz buyrun efenim. Öldürülen ABD başkanı Kennedy’nin eşi Jacqueline Kennedy’nin belgeselini çekmek isteyen yönetmenlerin, bir anda kadının yakın akrabası olan bu anne kızın garipliğine kapılıp sinema tarihinin en unutulmaz karakterlerini sonsuzluğa ulaştırdıkları bu belgeseli kaçırmayın derim.
PARİS İS BURNİNG (1990)
Kuir sinemanın mihenk taşlarından olan bu eser, kült film The Rocky Horror Picture Show ile harmanlanıp izlenebilir bence.
STORİES WE TELL (SARAH POLLEY)
Her insan, evlat ailesini yargılar ama çevrelerindekilerin bunu yapmasına izin vermez. Bu cümleyi bir belgesele dönüştürürseniz bu film çıkar karşınıza. Gerçek bir aile draması. Yönetmeni annesi öldükten sonra onun ikinci hayatının kendi yaşantısına etkisi üzerinden kardeşleri, babası ve olayın içinde olan herkes ile yaptığı konuşmalardan oluşan bir belgesel. Asla annesini seyircinin yargılamasına izin vermeden, böyle bir trajediye mizah ile karşılık veren mükemmel bir seyir deneyimiydi. Benim aralarından en sevdiğim bu filmdi açık ara. Sebebi de kesinlikle dürüstlük ve filmin gerçekle olan mesafesiydi.
BENİM ÇOCUĞUM (CAN CANDAN)
Türkiye’de çekilmiş en anlamlı şeylerden biri olduğunu düşünüyorum. Lgbt çocukların ailelerine evlatları soruluyor. Ve bu film ortaya çıkıyor. An an gözyaşlarınıza boğulacağınız çok değerli bir yapım.
DARGEÇİT (2024, BERKE BAŞ)
Kürt meselesini hep büyük adamlardan dinleriz. Bu sefer en gerçeğinden, acıyı yaşayıp, içinde olandan dinlemek beni çok sarstı ve adaletin kime çalışıp kime asla çalışmadığını bir ke daha en sertinden kafama vuran muhteşem bir belgesel. Şuan yayında olduğu bir platform var. Bir an önce izlemenizi tavsiye ederim.
