BİR YÜZYILIN AĞIR MİRASI: TÜRKİYE’DE LİDERLİK KRİZİ VE YENİ BİR DÜŞÜNCE İHTİYACI
Bugün 10 Kasım. Pencereden baktığımda, saat dokuzu beş geçe çalmaya başlayan sirenlerin ardından herkesin esas duruşa geçtiğini görüyorum. Bu zorunlu ritüelin arkasındaki motivasyon, gerçekten saygıdan mı, yoksa bu bitsin de işime gideyim telaşından mı, sorgulamak zorundayım. Her 10 Kasım’da aynı saygı duruşunu sergiliyoruz, ve yüz yıldır süren bu kısır döngü, Türkiye’nin liderlik ve siyaset anlayışındaki en büyük çıkmazdır.
I. Siyasetin Sığınağı: Atatürk Kalkanı
Mustafa Kemal Atatürk’ün adı, ne yazık ki, siyaset sahnesinde bir kalkan işlevi görmekten kurtulamıyor. Bir konu açıldığı zaman veya bir siyasi olay patlak verdiğinde, herkes hemen onun arkasına saklanıyor.
Örneğin, Cumhuriyetin partisi olarak kendini konumlandıran çevreler, bir yanlış icraat yaptıklarında, “Ben Mustafa Kemalciyim, ben Kemalist’im” diyerek hatalarını örtüyorlar. Bu, Atatürk’ün ve ilkelerinin arkasına dayanarak günümüzdeki sorumluluktan kaçmaktır.
Ben görüyorum ki, sağcılar sadece din, namus ve başörtüsü diyerek, solcular ise “Mustafa Kemal’in idealleri” diyerek seçim kazanıyorlar. Bu söylemler, ülkeye bir atılım sağlamak yerine, sadece siyasi çıkar elde etmenin bir aracı haline geldi.
Üstelik, Kemalizm bir siyasi görüşün sınırlarını aşarak, adeta bir din haline dönüştü. O dine mensup olunduğu zaman, başka hiçbir şeyin, ne başörtüsünün ne de farklı bir inancın kalmadığı bir ortam yaratılıyor.

102 Yıllık Boşluk: İkinci Mustafa Kemal Nerede?
Cumhuriyet yüz iki yaşında. Bu yüz yıllık süre zarfında, biz neden bir tane dahi “İkinci Mustafa Kemal” çıkaramadık?
Ülkemizin kurucu önderi Atatürk’ten sonra, onun vizyonunun ve başarısının üzerine koyan, ona rakip olabilen tek bir lider göremiyorum. Tayyip Erdoğan bile en uzun süre görevde kalmasına rağmen, kimse onu “Atatürk’ü geçti” diyemiyor. Yeni gelen hükümetin, bir öncekinin 20 yılda yaptığını (atıyorum yolu) daha kısa sürede (10 yılda) yapması gerekiyor. Bizim tarihimizde Mustafa Kemal’e rakip olan, onun önüne geçen kimse olmadı. İnönü bile kendi resmini paralara bastırdı ama lafta kaldı.
Bu kadar büyük bir nüfusa (85 milyon) sahipken, neden tek bir büyük deha, tek bir büyük vizyoner çıkmıyor? İlla ismi Mustafa Kemal olmak zorunda değil bir yavuz bir Kanûnî ancak bize bu liderleri yenecek bir liderlik lazım.
Sloganlara Sığınan Gençlik ve Tarih Bilinci
Bizim gençliğimiz, Z Kuşağı, Cumhuriyet tarihinin en özgür kuşağı olabilir. Ama bu özgürlük, sadece elimizdeki telefonla sosyal medyada kaydırma işlemi yapmaktan ibaret kaldı.
En büyük sorun, gençliğin pasif bir beklentiye girmesidir. “Ekonomi kötü, hükümet düzeltecek, bana ev verecek, para verecek”. Bu düşünce, komünizmi çağırmaktan farksızdır. Kendi hayatlarımızın sorumluluğunu almayıp, çözümü sürekli devletten bekliyoruz. Sadece Twitter’da slogan atmakla ya da birini linç etmekle yetiniyoruz.
Bu döngüyü kırmamız şart. Ülkemiz zaten Türk/Kürt, Alevi/Sünni, tarikatlar ve son olarak Kemalist/Anti Kemalciler diye ayrışmış durumda. Bu bölünmüşlük, Batı’nın bize dayatmasına gerek kalmadan, zaten bizi bitiriyor.
Üstelik biz, medeniyetimizi 102 yıllık Cumhuriyet tarihiyle sınırlı sanıyoruz. Osmanlı’yı yok saydığımız sürece, reddi miras politikasıyla yürüdüğümüz sürece, yeni Mustafa Kemaller çıkaramayız. Haritayı bile İngiltere’ye göre Ortadoğu olarak okuyan bir zihniyet, kendini merkeze koyamaz.
IV. Çözüm: Tersten Okuma ve Yeni Bir Nesil
Bu kısır döngüden çıkmak için benim tek dileğim var: Yeni neslin, en kötü yoldan geçen şoförün torununun bile, Mustafa Kemal’den daha önde olmasını istiyorum. Bu, saygısızlık değil; bu, ülkenin hayatta kalma meselesidir.
Çözüm,
sadece kitap okumakta değil. Raflarımız kitapla dolu ama okuma oranında (11. sırada) dünyanın gerisindeyiz. Esas çözüm, hocaların da söylediği gibi, “tersten okumayı” öğrenmekten geçiyor. Bir düşünceyi, bir politikayı, bir tarihi olayı tersten de okumak, tersinden de düşünmek zorundayız.
Ancak bu şekilde, Cumhuriyetin nasıl kurulduğunu tam olarak anlayabiliriz. Ancak bu şekilde, sadece CHP’ye bakınca değil, her partiye baktığımda Mustafa Kemal’in, Fatih Sultan Mehmed, vizyonuna yakışır bir rakip görebilirim.
Yeni insanlara, yeni düşüncelere ihtiyacımız var. Yoksa, ne yazık ki, bu düşünceyi 102 yaşında bir Cumhuriyet’te de yaşamaya devam edeceğiz.

1 Yorum
siren çalıyor, herkes duruyor. ama kimse düşünmüyor. yüz yıldır aynı duruş, hiç ilerleyiş yok. atatürkü anlıyoz sanıyoruz ama sadece anıyoruz